لبنیات و دندان

نقش کلسیم و ویتامین D در سلامت دندان: سنگ بنای استحکام

لبنیات و دندان به طور جدایی‌ناپذیری به هم مرتبط هستند و این پیوند در عنصر کلسیم نهفته است. نقش کلسیم و ویتامین D در سلامت دندان فراتر از تصور است؛ این دو ماده به عنوان سنگ بنای اصلی ساختار دندان‌ها و استخوان‌های فک عمل می‌کنند.

• کلسیم: عنصر اصلی مینای دندان: ۹۹ درصد از کلسیم بدن ما در استخوان‌ها و دندان‌ها ذخیره شده است. کلسیم مینای دندان را سخت و متراکم می‌سازد و آن را در برابر حملات اسیدی که منجر به پوسیدگی می‌شوند، مقاوم می‌کند.

• ویتامین D: جذب‌کننده کلیدی: ویتامین D برای جذب کارآمد کلسیم از روده به جریان خون و سپس رسوب آن در دندان‌ها و استخوان‌ها ضروری است. بدون ویتامین D کافی، حتی اگر به میزان کافی کلسیم مصرف کنید، بدن نمی‌تواند از آن استفاده کند.

• بازسازی مینا (Remineralization): یون‌های کلسیم و فسفات موجود در بزاق (که عمدتاً از لبنیات تأمین می‌شوند) به طور مداوم مینای دندان را که بر اثر اسیدها آسیب دیده، ترمیم و بازسازی می‌کنند. این فرآیند دفاعی، به طور دائم لبنیات و دندان را به یک تیم نجات تبدیل می‌کند.

 تأثیر پنیر بر سلامت دندان: یک معجزه ضد پوسیدگی

در میان محصولات لبنی، پنیر دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که آن را به یک مدافع قدرتمند در سلامت دهان تبدیل می‌کند. تأثیر پنیر بر سلامت دندان به دلایل زیر بسیار مثبت است:

• افزایش pH دهان: پنیر به شدت قلیایی است. مصرف پنیر، به خصوص پس از یک وعده غذایی اسیدی یا شیرین، سطح pH دهان را به سرعت بالا می‌برد. این امر محیط اسیدی مورد نیاز باکتری‌ها برای تولید اسیدهای مخرب را خنثی می‌کند و از فرسایش مینای دندان جلوگیری می‌نماید.

• افزایش ترشح بزاق: جویدن پنیر ترشح بزاق را افزایش می‌دهد. بزاق مهم‌ترین ماده دفاعی طبیعی دهان است؛ زیرا اسیدها را می‌شوید و مواد معدنی (کلسیم و فسفات) را برای بازسازی مینا به سطح دندان می‌رساند.

• تشکیل لایه محافظ: پنیر حاوی کازئین و چربی‌هایی است که یک لایه محافظ و چرب روی سطح دندان‌ها ایجاد می‌کنند و از مینا در برابر فرسایش اسیدی محافظت می‌نمایند.

توصیه تخصصی: در صورت مصرف میان‌وعده‌های قندی، مصرف یک تکه پنیر کم چرب بلافاصله بعد از آن، می‌تواند اثرات مخرب قند بر دندان‌ها را کاهش دهد.

اثرات ضد اسیدی شیر و ماست: دفاع طبیعی

اثرات ضد اسیدی شیر و ماست آن‌ها را به یکی از بهترین انتخاب‌های روزانه برای سلامت دندان‌ها تبدیل می‌کند. این محصولات یک ابزار عالی برای خنثی‌سازی اسید پس از مصرف مواد غذایی دیگر هستند.

• خنثی سازی اسید: شیر و ماست (بدون شکر اضافی) به دلیل دارا بودن کلسیم، فسفات و پروتئین، یک بافر عالی در برابر اسیدها هستند. نوشیدن شیر به هنگام مصرف مواد غذایی قندی یا اسیدی، می‌تواند تماس اسید با مینای دندان را کاهش دهد.

• کازئین و ترمیم: کازئین، پروتئین اصلی شیر، به سطح دندان‌ها می‌چسبد و از دست رفتن کلسیم را مهار می‌کند. همچنین این پروتئین به ترمیم مناطق آسیب‌دیده مینا کمک شایانی می‌کند.

• ماست پروبیوتیک: ماست‌های پروبیوتیک حاوی باکتری‌های مفیدی هستند که می‌توانند محیط باکتریایی دهان را بهبود بخشند و تعداد باکتری‌های بد (مانند استرپتوکوک موتانس که عامل اصلی پوسیدگی است) را کاهش دهند. توجه داشته باشید که ماست باید بدون شکر و ترجیحاً حاوی پروبیوتیک باشد.

 مصرف لبنیات در دوران بارداری و دندان کودک: ریشه‌های سلامت

مصرف لبنیات در دوران بارداری و دندان کودک یک ارتباط حیاتی است که نباید نادیده گرفته شود. دندان‌های شیری کودک در دوران بارداری تشکیل می‌شوند و استحکام آن‌ها به میزان مواد مغذی دریافتی مادر بستگی دارد.

• تشکیل مینا: ساختار مینای دندان‌های شیری در ماه‌های اولیه بارداری شکل می‌گیرد. اگر مادر در این دوران دچار کمبود کلسیم و ویتامین D باشد، ممکن است دندان‌های کودک با مینای ضعیف‌تری تشکیل شوند که آن‌ها را مستعد پوسیدگی زودهنگام می‌کند.

• حفظ سلامت مادر: همچنین، مصرف کافی لبنیات به مادر کمک می‌کند تا از ذخایر کلسیم استخوان‌ها و دندان‌های خود برای تأمین نیازهای جنین استفاده نکند و دچار ضعف دندانی یا پوکی استخوان در آینده نشود.

• تغذیه با شیر مادر: شیر مادر نیز یک منبع مهم کلسیم برای نوزاد است، اما اگر نوزاد با شیر مادر یا شیشه شیر در دهان به خواب رود، می‌تواند منجر به “پوسیدگی با شیشه شیر” شود؛ بنابراین، پس از شیردهی شبانه نیز باید دهان کودک تمیز شود.